الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
6
تفسير مجمع البيان (فارسى)
جهر : بلند كردن صدا . صفت فاعلى آن « جاهر » و صفت مفعولى آن « مجهور » است . صوت مجهور يعنى صداى بلند . در مقابل آن « صوت مهموس » است . اعراب : از حسن روايت شده است كه « طه » را بفتح طاء و سكون هاء قرائت ميكرد . در اين صورت هاء مبدل از همزه است . يعنى پاها را بر زمين گذار . زيرا در روايت است كه پيامبر خدا در نماز يكى از پاها را بلند ميكرد تا در نماز مشقت بيشترى تحمل كند . از اينرو خداوند به او فرمود : پاها را بر زمين گذار . ما قرآن را بر تو نازل نكرديم كه خود را به درد سر اندازى و ناراحت شوى . پس از نزول اين آيه ، رهبر عاليقدر اسلام پاها را بر زمين نهاد . از امام صادق ( ع ) نيز همين طور روايت شده است . ممكن است « هاء » مبدل از همزه نباشد ، بلكه در حال وقف به آخر كلمه افزوده شده باشد و اين بنا بقول كسانى است كه كلمه را مهموز نميكنند . ممكن است « طه » براى قسم و جملهء بعد جواب قسم باشد . تذكرة : مفعول له و بهتر است كه مفعول مطلق براى فعل محذوف باشد و استثناء منقطع است به معناى « لكن » و همچنين در مورد « تنزيلا » كه مفعول مطلق است براى « نزلنا » يا « نزل » . لمن يخشى : صفت براى تذكرة . مقصود : طه : در آغاز سورهء بقره تفسير حروف مقطعهء اوايل سوره و اختلافاتى كه در بارهء آنهاست ذكر كرديم . ابن عباس و سعيد بن جبير و حسن و مجاهد و كلبى گفتهاند ، يعنى اى مرد ! جز اينكه بعضى از آنها گفتهاند : كلمه حبشى يا نبطى است . كلبى گويد اين كلمه به لغت « عك » است . شاعر گويد : هتفت بطه فى القتال فلم يجب * فخفت لعمرى ان يكون موائلا